Hoe normen voor voedselveiligheid de productie beïnvloeden

Voedselveiligheid waarborgen is een intensief en doorlopend proces. Het implementeren en onderhouden van een effectief voedselveiligheidsmanagementsysteem vereist zonder uitzondering aanzienlijke investeringen van tijd en geld.

Alle internationale voedselvoorschriften zijn gebaseerd op het HACCP-concept: potentiele gevaren en kritische controlepunten worden geïdentificeerd, en preventieve maatregelen worden vastgesteld om risico's voor de voedselveiligheid te beheersen en te voorkomen.

Hoeveel een producent in voedselveiligheidsmanagementsystemen zou moeten investeren, hangt af van de omvang van de te produceren voedingsmiddelen. Hoogcomplexe installaties met veel medewerkers en diverse verwerkingsstappen moeten meer tijd en middelen mobiliseren. 

Tijdsinvestering in voedselveiligheid

Om voedselveiligheid te garanderen, investeren voedingsbedrijven veel tijd in de juiste maatregelen. Deze omvatten:

• Medewerkerstrainingen – Alle medewerkers die tijdens hun werkdag met voedsel in aanraking komen, krijgen een introductie in de richtlijnen voor voedselveiligheid. Naast de certificering van nieuwe medewerkers moet elke medewerker regelmatig deelnemen aan een hercertificering.
• Documentatie en registratie – Van de juiste reiniging van apparatuur tot de gebruikte materialen die in contact komen met voedsel: de meeste processen bij de productie van voedingsmiddelen worden gedocumenteerd.
• Inspecties – Van inkomende goederencontrole tot inline-inspectie en eindkwaliteitscontrole: voedingsmiddelen worden meerdere keren gecontroleerd tijdens hun reis door de toeleveringsketen. In elke fase worden verschillende kwaliteitscontrolemaatregelen uitgevoerd.
• Hygiëne en reiniging – Faciliteiten en alle daarin ingebouwde apparatuur die met voedsel in contact komen, worden regelmatig gedesinfecteerd. Alle medewerkers zijn verplicht zich aan de strikte hygiëneprotocollen te houden.
• Audits – Ze zijn noodzakelijk om een certificering te verkrijgen. Audits kunnen meerdere maanden in beslag nemen en omvatten uitgebreide voorbereidingen, consultaties, locatiebezoeken en follow-up communicatie.
• Validatie en verificatie – Het invoeren van een voedselveiligheidsmanagementsysteem is niet voldoende: voedingsmiddelenproducenten moeten bovendien regelmatig aantonen dat hun systeem functioneert. De validatie bevestigt dat de gekozen methoden voor voedselveiligheid effectief zijn voor de toepassing. De verificatie onderzoekt daarentegen of de geïmplementeerde processen naar verwachting functioneren. 

Geldinvestering in voedselveiligheid

Om voedselveiligheid betrouwbaar te waarborgen, zijn ook financiële investeringen nodig in:

• Certificering – Het verkrijgen en vernieuwen van certificering bij externe auditors brengt voorafgaande kosten met zich mee. Voor een eerste locatie-audit moeten voedingsmiddelenproducenten rekening houden met uitgaven tussen 5.000 en 10.000 USD (reiskosten niet inbegrepen). Na het verkrijgen van de certificering zijn er jaarlijkse lidmaatschapskosten.
• Salarissen – Veel grotere bedrijven hebben een team dat verantwoordelijk is voor het management op het gebied van voedselveiligheid.
• Technologie – Van geavanceerde apparaten voor vreemde voorwerpdetectie tot automatische temperatuurcontroles en hygiënisch ontworpen verwerkingsapparatuur: een groot deel van de investeringen gaat naar de juiste technologie om het risico voor voedselveiligheid betrouwbaar te verminderen.
• Onderhoud en service van apparatuur – Om storingen en ongeplande stilstand te voorkomen, moeten installaties regelmatig worden onderhouden. Want als de prestaties van de gebruikte machines na verloop van tijd afnemen, kunnen voedingsmiddelen door vreemde voorwerpen worden besmet. Computergestuurde technologieën moeten regelmatig software-updates ondergaan.

Ondanks de hoge initiële en doorlopende kosten voor naleving van regelgeving, is voedselveiligheid cruciaal voor de winstgevendheid van een voedingsmiddelenproducent.

De voedselwetgeving – en de strengheid waarmee deze wordt gehandhaafd – verschilt per regio. Wereldwijde marktleiders in de voedingsindustrie eisen daarom dat alle partners, zowel stroomopwaarts als stroomafwaarts, gecertificeerd zijn.

Naast toegang tot lucratieve internationale markten, leveren goed functionerende managementsystemen voor voedselveiligheid uiterst nauwkeurige gegevens op die de productiviteit verhogen en terugroepacties voorkomen. 

Terugroepacties voorkomen

Hoewel het waarborgen van voedselveiligheid een tijdrovende en kostbare onderneming is, zijn de inspanningen en kosten verwaarloosbaar in vergelijking met de gevolgen van productterugroepacties.

Globalisering en digitalisering vergroten de negatieve economische impact wanneer besmet voedsel op de markt komt. Het uitvoeren van een terugroepactie is duurder en ingewikkelder wanneer producten wereldwijd zijn verzonden. Bovendien verspreidt het nieuws over terugroepacties zich nu veel sneller en breder via sociale media en andere digitale kanalen.

Productterugroepacties zijn rampzalig voor bedrijven in de voedingsindustrie. Naast de hoge kosten voor de organisatie en uitvoering van een terugroepactie, lijden bedrijven mogelijk ook aanzienlijke imagoschade door het verlies van vertrouwen, wat gepaard gaat met langdurige economische verliezen.

Een audit op het gebied van voedselveiligheid kan helpen om zwakke punten in een productielijn te identificeren. Als deze zwakke punten worden genegeerd, kunnen besmette producten op de borden van consumenten belanden. Voedselproducenten kunnen de kans op een terugroepactie aanzienlijk verkleinen door twee maatregelen: enerzijds door voortdurende investeringen in geavanceerde technologie en anderzijds door effectieve en transparante managementsystemen voor voedselveiligheid. 

Winst door efficiëntie

Het verbeteren van het managementsysteem voor voedselveiligheid kan voor een producent meer betekenen dan alleen het behalen van certificering. Met de implementatie van een modern en robuust concept kunnen producenten ook profiteren van een hogere productie-efficiëntie.

Het verkrijgen van een internationaal erkende certificering vereist de implementatie van een zorgvuldig protocol voor de voortdurende documentatie en actualisering van de technologie die wordt gebruikt om voedselveiligheid te waarborgen. Wanneer intelligente inspectieapparatuur wordt gecombineerd met strikte documentatie, kunnen waardevolle gegevens worden verzameld.

Door het verbeteren en uitbreiden van het gebruik van apparatuur voor het detecteren van vreemde voorwerpen, krijgen voedselproducenten meer inzicht in hun productieprocessen. Bovendien wordt de voedselverspilling verminderd en kan elk risico voor de voedselveiligheid betrouwbaar tot de bron worden herleid.

In crisistijden maakt een effectief managementsysteem voor voedselveiligheid het mogelijk om de productiecapaciteit snel op te schalen. Als deze snel moet worden verhoogd om bijvoorbeeld basisvoedingsmiddelen te leveren, kan het systeem worden opgeschaald zonder concessies te doen aan de productkwaliteit.